19. YÜZYILIN DİVANYOLUNDA YÜRÜMEK

19. YÜZYILIN DİVANYOLUNDA YÜRÜMEK: YA DA KAYBOLAN KÜLTÜREL DEĞERLERİN İZİNİ SÜRMEK

Tophane Meydanı’ndan Feriye Saraylarına kadar olan güzergahta bulunan yapılar ve tanıklıkları bir bütünlük içinde yeterince ele alınmış mıdır? Araştırmaya değer bir konu. Bakın bu yapılardan bazılarını sayalım size: Tophane Meydan Çeşmesi, Nusretiye Camii, Tophane Kasrı, Son Osmanlı Meclis-i Mebusan binası, Dolmabahçe Sarayı, Çırağan Sarayı, Barbaros Türbesi, Barbaros Anıtı, Feriye sarayları ve diğerleri. Burada amacımız bu yapıların hepsini tek tek saymaktan çok Bizans’tan Osmanlı’ya bölgenin önemine dikkat çekmektir. Dikkate değer olan bir diğer husus ise Osmanlı saltanat makamının Boğaziçi’ndeki saraylara taşınmasıyla beraber bu caddenin (Meclis-i Mebusan,  Dolmabahçe ve Çırağan caddeleri) ve ona paralel ya da dikey olan cadde ve sokakların d a canlılık kazandığı, resmi törenlerin odağı olduğu, şehirleşme bakımından da önemli atılımların gerçekleştiği merkezler olmalarıdır. Buradan hareketle belirtilen güzergah için “19. Yüzyılın Divanyolu”  dedik.

Bu arada “Divanyolu”  kelimesi üzerinde kısaca duralım.. 19. yüzyılın Divanyolu dediğimizde esasen sarayın kullandığı, devlet törenlerinde izlenen güzergahın kastedildiğini söylememiz gereklidir. Topkapı Sarayı’nda devlet erkanının Divan-ı Hümayun toplantılarına katılmak için izledikleri ana güzergah, yeniçerilerin saraya gelirken izledikleri yoldu aynı zamanda. Şimdiki Aksaray-Beyazıt-Çemberlitaş ve oradan Sultan Ahmet’e uzanan yol saraya ulaştıran ve sarayı da halkla buluşturan ana yoldu. O yol, yani Divanyolu 1478’den itibaren devletin ana merkezi olarak kullanılan Topkapı Sarayı’na ulaştıran ve oradan çıkanların izledikleri ana yol olduğu için önem verilen, özenilen, Bizans’tan itibaren en güzel anıtlarla taçlandırılan bir yoldu. Ama 19. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren artık Çırağan ve Beşiktaş Sarayları kullanılması nedeni ile yeni Divanyolu da burası oldu. Padişahlar Cuma selamlıklarına giderken bu yolu kullandılar. Saraydan çıkarken, Pera’ya giderken, Topkapı Sarayı’nda bir törene giderken  ya da bu saraydan Çırağan’a naklederken bu yolu kullandılar hep.. Dahası da  var: Tahttan indirilen padişahlar ya da tahta çıkacak padişahlar bu yoldan geçerek yeni ikametgahlarına yol aldılar; bazen hüzünle bazen tedirgin bir sevinçle…

Evet gelelim 19. Yüzyıl Divan Yolu’na.. Herkesin ilgisi klasik yarımadada anlı şanlı Divanyolu’na odaklanıyor bu günlerde.. İinsanlar bir gün gelip “evet ben de oradaydım” demek amacıyla akın ediyorlar Sultan Ahmet Meydanı’na ve tarihi Divanyolu’na.. Ama ya unutulan Divanyolu ya da başka bir ifadeyle:  Modernleşme çağının divanyolu İşte o da bu şu anda tam da üzerinde bulunduğumuz bu Meclis-i Mebusan caddesi ile başlayan ve Dolmabahçe caddesi ile (eski adıyla Tramvay caddesi) devam eden yoldan bahsediyoruz… Bu yol çeşitli yerlerden başlatılabilir elbette. Dönemin en önemli sarayı, Topkapı Sarayı’ndan sonra daimi ikametgah seçilen bu sarayın başladığı yer oldukça anlamlıdır; ama bu yolu Tophane meydanın da başlatmak da mümkündür. Ancak bir kısmı Osmanlı döneminde bir kısmı da 1939, 1956-60 arasındaki yol açma ve imar çalışmaları sırasında yapıların bir bölümü ne yazık ki bu güne ulaşamadı. Ama elbette yerleri belli.   Yapıların somut varlıklarıyla yerlerinde olmamaları bizim kendilerinden bahsetmemiz engel olmamalıdır. Kaybolan her tarihi eser ya da yapı “bellek kaybı”dır aslında… Biz bu turla bir yandan da kaybolan tarihi /kültürel mirasın peşinde oluyoruz, olacağız..

Dolmabahçe Sarayı önünden başlayacak olan gezimizde 19. yüzyıl boyunca Osmanlı devletinin idare edildiği saraylar başta olmak üzere, daha önceki asırlardan kalma yapı ve yapıtlar vesilesiyle çeşitli konu başlıklarından konuşacağız. Bu yol Sultan Ahmet’teki tarihi divan yolunun, ya da Bizans’taki adıyla Mese caddesini anımsatıyor bize.. Bir yolu fark ederek adımlamak, yolun tanıklıklarına ortak olmak, yolun tarihsel katmanları arasına girerek, kısa da olsa bir zaman yolculuğuna götürmektir amacımız; yolun farkına varmak.. Bir yolun ve etrafındakilerin farkına varmak, insana tebessüm ettiren, eğiten, öğreten, merak ve ilgi uyandıran süreçleri de beraberinde getirir.

Modernleşme sürecinin Divanyolun’da, bu özel güzergahta yer alan yapılardan ilk göze çarpanlar şöyle sıralanabilir:

  • Meclis-i Mebusan binası/Cemile ve Münire sultanlar sarayı/ Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)
  • Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi
  • Kabataş İskelesi
  • Mecidiye Çeşmesi
  • Dolmabahçe Bezmialem Camii ve muvakkithanesi,
  • Dolmabahçe Kayıkhanesi (mevcut değil)
  • Mehmet Emin Ağa Sebili
  • Çakır Dede Tekkesi (mevcut değil)
  • Dolmabahçe Tiyatrosu (mevcut değil)
  • Istabl-ı Amire (mevcut değil) /İnönü Stadyumu
  • Dolmabahçe gazhanesi (mevcut değil)
  • Dolmabahçe Saat Kulesi
  • Dolmabahçe Sarayı, saltanat kapıları, çevre duvarları (dışarıdan)
  • Bayıldım Korusu
  • Eczahane-i Hümayun
  • Camlı Köşk
  • Velihad Dairesi girişi /Milli Saraylar Resim Müzesi
  • Saray Baltacıları Dairesi, 
  • Matbah-ı Amire (Saray mutfağı)/Saray Koleksiyonları Müzesi
  • Akaretler
  • Barbaros Hayrettin Paşa Anıtı ve Türbesi
  • Kaptan-ı Derya Sinan Paşa Camii
  • Çırağan Sarayı ve köprüsü
  • Küçük Mecidiye Camii
  • Yahya Efendi Dergahı,
  • Feriye Sarayları (Galatasaray Üniversitesi ve Kabataş Erkek Lisesi),
  • Feriye Karakolu (Feriye Lokantası)
  • Ortaköy Camii (Büyük Mecidiye Camii)
  • Esma Sultan Yalısı

     

Cengiz GÖNCÜ

   
TAKVİM
TUR PLANLAYICI
Nasıl bir seyahat istersiniz ?
Başlangıç Tarihi ?
Bitiş Tarihi ?
ARA
PtsSalÇarPerCumCtsPaz
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930311234
567891011
 
SİZE NASIL YARDIMCI OLABİLİRİZ? HEDİYE KART BAŞVURUSU REZERVASYON YAP
Adınız Soyadınız
E-Posta Adresiniz
İletişim Numaranız
Katılmak İstediğiniz Tur Hediye Edilecek Tur
Kişi Sayısı
Sizi Nezaman Arayalım
Doğrulama Kodu

GÖNDER
 
HEDİYE KARTI

Antonina turizm Hediye Kart'ı dilerseniz sevdiklerinize hediye edebilir, dilerseniz de size hediye edilen kart ile rüya gibi bir tatilin keyfini çıkarabilirsiniz. 

Sevdiklerinize Hayallerinin 
Tatilini Hediye Edin!
Antonina turizm Hediye Kart, şık tasarımıyla sevdiklerinize, çalışanlarınıza, müşterilerinize ve özel hissettirmek istediğiniz herkese verebileceğiniz ayrıcalıklı bir hediye... Dilediğiniz miktara karar vererek online satın alma işlemine hemen başlayabilirsiniz.

Unutulmaz Bir Tatil Sizi bekliyor!
Size hediye edilen Antonina Turizm Hediye Kart'ınız sayesinde, Antoninayla dünyanın birçok köşesine gidebilirsiniz. Hediye Kart sahiplerinin tek yapması gereken Antoninanın birbirinden farklı tatil seçeneklerinden dilediğini seçip çantalarını hazırlamak!

Zarif Sunum
250, 500, 750, 1.000, 1.500 TL seçenekleriyle pratik birer hediye alternatifi olan kartlar, sunumlarıyla da dikkat çekiyor. Özel olarak tasarlanmış paketinin içerisinde son kullanma tarihi ve limitinin yer aldığı tanıtım broşürüyle birlikte sunulan Antonina Hediye Kart; farklı, prestijli ve unutulmaz bir hediye.

 

 
 
Whatsapp